Наватар: рубрыка «Сівая легенда» - пра Валерыя Страмбурскага

Кіраўнік групы прафарыентацыйнай работы палкоўнік міліцыі ў адстаўцы Валерый Страмбурскі адзначаны ганаровай узнагародай ветэранаў органаў унутраных спраў.

Валерыю Георгіевічу ўручаны нагрудны знак рэспубліканскага савету Беларускай грамадскай арганізацыі ветэранаў органаў унутраных спраў і ўнутраных войскаў. Газета «На страже» ў спецвыпуску, прысвечаным Дню адукацыі Акадэміі МУС, распавяла пра афіцэра ў адстаўцы, яго заслугах і прафесійным шляху.

Развівае прававыя класы і арганізоўвае конкурсы

У 2002-м першых ластавак - рабят з пяці профільных юрыдычных класаў - было ўсяго 74. А сёння ўвагай ахоплены 5,3 тысячы падлеткаў з 5-га па 11-ы клас! Міліцэйскі УВА супрацоўнічае з 71 установай агульнай сярэдняй адукацыі, у тым ліку са Спецыялізаваным ліцэем МУС і шасцю кадэцкімі вучылішчамі. У іх створаны 219 прававых класаў і 21 прававая група.

Прававая алімпіяда «Феміда» Акадэміі МУС

За амаль два дзесяцігоддзі прафарыентацыйны рух перажыў і бурнае развіццё (у маленькіх райцэнтрах ПК адкрываліся адразу ў некалькіх школах) і спады (калі ў сярэдніх навучальных установах адмянялі профілі). Аднак Акадэмія МУС - шмат у чым дзякуючы намаганням В.Г.Страмбурскага - заўсёды заставалася аб'яднаўчым цэнтрам, які дапамагаў энтузіястам - кіраўнікам і педагогам, распаўсюджваў перадавы вопыт, узнагароджваў самых актыўных.

Інтэлектуальна-творчая алімпіяда «Патрыёт»

Валерый Георгіевіч стаў ідэйным натхняльнікам мерапрыемстваў-спаборніцтваў, што так падабаюцца падлеткам. Першымі 15 гадоў таму стартавалі прававая алімпіяда «Феміда» і творчы конкурс сачыненняў-эсэ «Мы выбіраем шлях». Праз дзесяць гадоў з'явіўся сумесны з Беларускім саюзам сувораўцаў і кадэтаў праект - рэспубліканская кадэцкая інтэлектуальна-творчая алімпіяда «Патрыёт», якая аб'яднала Мінскае сувораўскае ваеннае і кадэцкія вучылішчы, а таксама спецыялізаваныя ліцэі.

Афіцэр можа гадзінамі расказваць пра свае праекты і іх удзельніках, пры гэтым заўважае самыя добрыя якасці рабят.

Шлях у прафесію

...У міліцыю В.Г.Страмбурскі прыйшоў у нейкай меры дзякуючы вучобе ў Мінскім аўтамеханічным тэхнікуме, дзе ён ў 1967 годзе ўступіў у камсамольскі оператрад.

Хлопцы ахоўвалі правапарадак на моладзевых вечарах, у інтэрнаце, а аднойчы нават затрымалі вялікаўзроставых хуліганаў, выманьваўшых грошы ў першакурснікаў. У 1968-м Валерый Георгіевіч стаў пазаштатным участковым інспектарам Заводскага тады яшчэ РАУС сталіцы.

Малады чалавек хацеў трапіць ва ўнутраныя войскі, а не ў аўтамабільныя, куды накіроўваў ваенкамат. Для гэтага В.Г.Страмбурскі, не просячы ні ў каго дапамогі, дайшоў да мінскага облваенкома. Ацаніўшы настойлівасць і смеласць хлопца, той накіраваў яго ў частку ў Вільні - 132-i Мінскі ордэна Чырвонай Зоркі полк унутраных войскаў. Падраздзяленне лічылася элітным: вызначылася пры вызваленні сталіцы БССР, яго ўзнагароджвалі медалём «За ўзяцце Кёнігсберга». Там служылі яшчэ нямала франтавікоў, у якіх было чаму павучыцца.

У 1971 годзе Валерый Георгіевіч стаў міліцыянерам ППСМ Завадскога РАУС Мінска. На сходзе пры уступленні ў партыю ён упершыню ўбачыў начальніка УУС сталіцы камісара міліцыі трэцяга рангу Віктара Піскарова.

- Мяне ўразіла яго гаворка - выразная, ясная, паслядоўная, - успамінае В.Г.Страмбурскі. - Адчувалася, што ён ведае, пра што кажа, валодае сітуацыяй, упэўнены ў сябе. З тых часоў лічу яго ўзорам для пераймання.

У райаддзеле міліцыянту давялося ўнікаць таксама ў сутнасць дзейнасці ўчастковага інспектара, працу дзяжурнай часткі. З цягам часу яго перавялі на пасаду інспектара па кадрах і аператыўна-службовай падрыхтоўцы дывізіёна дарожнага нагляду міліцыі ДАІ сталіцы, дзе працаваў больш за паўтара года. У 1973 годзе стаў занальным інспектарам аддзела кадраў УУС сталіцы і адказваў за камплектаванне Фрунзенскага і Цэнтральнага падраздзяленняў.

Праз чатыры з лішнім гады 27-гадовага старэйшага лейтэнанта міліцыі Валерыя Страмбурского прызначылі намеснікам начальніка Савецкага РАУС. Калектыў прыняў яго насцярожана. І справа нават не ў тым, што ён стаў самым маладым у рэспубліцы кіраўніком такога рангу. Проста мясцовыя ўжо па нейкіх крытэрах вызначылі, хто з сваіх займе вакантную пасаду. А тут прыйшоў чужынец. Аднак усё хутка наладзілася.

Савецкі РАУС шмат разоў адзначалі як узорны ў працы з кадрамі. Часта станавіліся лепшымі яго службы і падраздзяленні, ленкамната, насценгазета, карпункт газеты «На страже Октября», славіліся партыйная і камсамольская арганізацыі. Дэлегацыі праваахоўнікаў з краін сацлагера, якія прыязджалі ў Мінск, як правіла, наведвалі райаддзел. У сакавіку 1979 года менавіта тут прайшоў першы ў сталічным гарнізоне вечар-партрэт лепшага супрацоўніка - заслужанага аператыўніка КВ Вячаслава Ільянкова. Ці трэба казаць, што адным з вядучых быў Валерый Страмбурскі...

У студзені 1987-го афіцэр стаў начальнікам штаба УУС Мінска. І па 1994-ы, як прызнаецца, у яго не было ніводнага выхаднога дня! Бо на цяперашняй плошчы Незалежнасці ў той час сталi ўзнікаць стыхійныя (нярэдка - цішком кіраваныя) мітынгі, маніфестацыі, дэманстрацыі.

- Памятаю, як на пачатку 1990-х больш за 100 тысяч чалавек сабраліся на плошчы, патрабавалі забяспечыць іх працай, - кажа ветэран. - Мы нічога не ведалі аб іх намерах. Здарся правакацыя - натоўп магла вырашыцца на непрадказальныя крокі. Дзякуючы мудрай палітыцы міністра ўнутраных спраў Віктара Аляксеевіча Пiскарова, начальніка УУС Барыса Захаравіча Піліпенка і яго намесніка Івана Міхайлавіча Срыбнага у Мінску не пралілася кроў, як гэта было ў іншых сталіцах савецкіх рэспублік.

Штаб кіравання рашуча пераладжваў ўзаемаадносіны з грамадскасцю, насельніцтвам, СМІ. Доўгі час шматлікія тэмы, звязаныя з дзейнасцю міліцыі, лічыліся зачыненымі. Мінчукі першымі пачалі праводзіць прамыя лініі кіраўнікоў УУС з насельніцтвам па тэлефоне. Што дзіўна - супрацоўнікі штаба ў 90% выпадкаў прадугледжвае, чым будуць цікавіцца грамадзяне! Дапамагала глыбокае веданне аперабстаноўкі, яе скрупулёзны аналіз.

Шмат гадоў таму існавала меркаванне, што любая праверка павінна абавязкова скончыцца пакараннем. У штабе стараліся змагацца з гэтым стэрэатыпам: спатыкнуцца можа кожны, а калектываў, дзе зусім усё дрэнна, не бывае. Таму правяраючых вучылі прыкмячаць таксама добрае, перадавы вопыт. Акты комплекснага інспектавання сталі змяшчаць паведамленні не толькі пра недахопы, але і пра тое, за што калег варта заахвоціць. Нярэдка другая частка аказвалася больш першай.

- Вывучаючы зводку, заўважыў, што лепш за ўсіх злачынствы па гарачых слядах раскрывалі фрунзенцы, прычым ільвіную долю забяспечвала рота ППСМ, - кажа Валерый Страмбурскі. - Высветлілася, што яе камандзір дэталёва прааналізаваў дасканалыя вулічныя злачынствы, падзяліў іх па часе сутак і мясцінах. Заўважыўшы тэндэнцыю, прапанаваў начальніку РАУС рашуча памяняць арганізацыю працы нарадаў.

У той час існаваў дэфіцыт тавараў, не дастаць было ў тым ліку запчастак да аўтамабіляў. Таму начамі транспартныя сродкі, пакінутыя на неахоўных стаянках, нярэдка пазбаўляліся колаў, люстэркаў, магнітол. Камандзір роты раздаў сваім супрацоўнікам, пераапрануты ў цывільнае, прыборы начнога бачання і накіраваў іх на пэўныя кропкі - дахі вышынных дамоў. Як толькі патрульныя бачылі, што хтосьці падазроны віўся каля машыны, тут жа па рацыі звязваліся з калегамі.

- Новы спосаб нясення патрульна-паставой службы хутка адбіўся на выніках, - адзначае суразмоўца. - Так затрымалі некалькі груп, а за імі пацягнуўся такі шлейф злачынстваў! Дарэчы, ведаеце, хто быў гэты прагрэсіўны камандзір роты? Старэйшы лейтэнант міліцыі Уладзімір Навумаў, з часам стаў міністрам унутраных спраў!

У 1995 годзе Валерый Страмбурскі пайшоў на пенсію. Але на месцы не сядзеў: тут жа стаў актыўна ўдзельнічаць у працы ветэранскага руху - 11 гадоў быў членам савета ветэранаў ГУУС, восем - яго ўзначальваў. Аб'яднанне глаўка нямала зрабіла, каб не дазволіць загаснуць памяці аб многіх заслужаных людзях.

...Пасля звальнення з органаў унутраных спраў В.Г.Страмбурскі працаваў у трох месцах, аднак ў 2001 годзе зразумеў, што трэба вяртацца у сталую роднай сістэму. Некалькі месяцаў працаваў старшым выкладчыкам кафедры кіравання органамі ўнутраных спраў Акадэміі МУС, а пасля ўзначаліў толькі створаны факультэт давузаўскай падрыхтоўкі і прафарыентацыйнай работы. І займаецца ёю да гэтага часу.

Валерый Страмбурский - ідэйны натхняльнік прафарыентацыйных праектаў Акадэміі МУС

Вольга Кулікова, газета «На страже».
Фота Альберта Ермакова і з архіва Акадэміі МУС

Навiны