«НС» пра самую сакрэтную кафедру Акадэміі МУС

Кафедра аператыўна-вышуковай дзейнасці, адна з выпускаючых, апынулася ў цэнтры ўвагі. Пра яе сакрэты - на святочных старонках газеты «На страже».

Сплаў багатага практычнага вопыту педагогаў і навуковай базы дазваляе рыхтаваць кадры для аператыўных падраздзяленняў не толькі МУС, але і іншых праваахоўных органаў.

Адукацыйны працэс ад першага курса да пераддыпломнай практыкі накіраваны на навучанне спецыялістаў, здольных эфектыўна выконваць службовыя абавязкі. Дысцыпліны вывучаюцца з пераламленнем на будучую прафесію - аператыўніка, следчага, эксперта. Выкладчыкі паказваюць, як прымяняць атрыманыя на іншых занятках веды ў рэальных сітуацыях для абароны жыцця, здароўя, правоў, свабод і законных інтарэсаў грамадзян. У распараджэнні курсантаў знаходзiцца iнструментар, якi ўзбагачаецца унікальнымі спецдысцыплінамi - практычна ўсе з іх маюць абмежавальны грыф.

Расказаць пра самую сакрэтную кафедру журналістам «НС» пагадзіўся яе начальнік кандыдат юрыдычных навук, дацэнт палкоўнік міліцыі Аляксей Тукала.

На рэалізацыю патрабавання міністра ўнутраных спраў генерал-маёра міліцыі Юрыя Караева працаваць для грамадзян, а не на дасягненне статыстычных паказчыкаў накіравана дзейнасць усіх кафедр УВА. Наша задача - рыхтаваць якасна новага аператыўніка, які не толькі валодае высокай прафесійнай кваліфікацыяй, але і здольны паглыбіцца ў сутнасць праблемы таго, хто звярнуўся, і дапамагчы ў яе рашэнні. З гэтай мэтай намі былі ўдасканалены методыкі выкладання і адукацыйныя праграмы як для курсантаў, так і для слухачоў, якія атрымліваюць дадатковую адукацыю дарослых.

Вучэбны занятак. Здымкі Паўла Русака, газета «Минский курьер».

Вучэбны занятак. Здымкі Паўла Русака, газета «Минский курьер».

Мы стварылі заснаваныя на пачатках праблемнага навучання методыкі правядзення заняткаў, набліжаных да рэальных умоў, - дзелавыя гульні, комплексныя аператыўныя вучэнні па розным фабулам, выязныя заняткі ў практычных падраздзяленнях.

Кафедра рыхтуе спецыялістаў на ўсіх факультэтах, працуе з рознымі катэгорыямі навучэнцаў. Асаблівую ўвагу ўдзяляем факультэту павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кіруючых кадраў. Сучасны начальнік павінен быць універсалам, ведаць спецыфіку дзейнасці розных аператыўных падраздзяленняў, умець комплексна ацаніць сітуацыю і ў самы кароткі час прыняць дакладнае рашэнне. Падрыхтоўка магістарскіх дысертацый дазваляе шматвектарна паглядзець на разгляданыя праблемы.

Каб супрацоўнікі, якія праходзяць перападрыхтоўку, валодалі інструментаром аператыўніка і ведалі крыніцы атрымання інфармацыі, рэалізуем новыя методыкі правядзення заняткаў.

Разам з калегамі кафедры псіхалогіі і педагогікі на факультэце павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кіруючых кадраў увялі новы напрамак падрыхтоўкі, сутнасць якога - ў навучальных трэнінгах для практычных супрацоўнікаў службы БЭЗ. Расказваем аб арганізацыі і тактыцы прыцягнення грамадзян да садзейнічання на канфідэнцыйнай аснове.

Дарэчы, больш за дзесяць гадоў у нас павышаюць кваліфікацыю работнікі пракуратуры, якія ажыццяўляюць нагляд за вядзеннем АВД. Гэта дазваляе пракурору і кіраўніку аператыўнага падраздзялення глядзець на працэсы, якія ўваходзяць у прадмет пракурорскага нагляду, аднолькава.

- Вы згадалі пра новыя методыкі правядзення заняткаў. Раскажыце, калі ласка, пра іх падрабязней.

- Міждысцыплінарны падыход ужо не першы год рэалізуем з дапамогай кафедраў адміністрацыйнай дзейнасці ОУС, прафесійна-прыкладной фізічнай падрыхтоўкі, прававой інфарматыкі, эканамічнай бяспекі і іншых. Лекцыі, семінары і практычныя заняткі адначасова праводзяць некалькі спецыялістаў, кожны з якіх актуалізуе і ацэньвае веды па сваім прадмеце.

Напрыклад, на выпускным курсе некаторыя заняткі арганізуем разам з супрацоўнікамі кафедры прафесійна-прыкладной фізічнай падрыхтоўкі. Пары праходзяць па-за сценамі акадэміі: вучэбная група дзеліцца на чатыры падгрупы, і курсанты адпрацоўваюць дзеянні ў канкрэтных аператыўна-тактычных сітуацыях, з якімі яны могуць сутыкнуцца на практыцы: затрыманне злачынца, хабарніка, збытчыкаў наркотыкаў ... У кожнай падгрупе выкладчыкі працуюць у пары. Прадстаўнік ППФП ацэньвае, як курсант валодае прыёмамi затрымання і канваіравання, а АВД - тактыку правядзення аператыўна-вышуковых мерапрыемстваў і першапачатковых следчых дзеянняў.

У выніку ахоплiваем важныя моманты. У выпускнікоў складваецца цэласны алгарытм дзеянняў з моманту фізічнага затрымання асобы да яго дастаўлення ў тэрытарыяльны орган унутраных спраў (з складаннем неабходных аператыўна-вышуковых і працэсуальных дакументаў).

Мы ўжываем інтэрактыўную сістэму кантролю і маніторынгу ведаў e-Rating (VOTUM). У адрозненне ад аналагаў, якія маюцца ў вольным доступе, яна дае магчымасць тэставаць па ведах як заканадаўства, так і іншых нарматыўных прававых актаў, якія рэгламентуюць АВД і якія маюць абмежавальны грыф.

Пры правядзенні заняткаў дэманструюцца навучальныя фільмы, знятыя выкладчыкамі кафедры і самімі навучэнцамі, урыўкі мастацкага кіно, тэматычныя відэаролікі з інтэрнэту, што дазваляе вырашыць цэлы шэраг дыдактычных задач - сфарміраваць сістэму апорных вобразаў будучай практычнай дзейнасці і яркіх уяўленняў аб яе сутнасці, што спрыяе лепшаму запамінанню матэрыялу; пазнаёміць з аб'ектамі, з'явамі, працэсамі, недаступнымі для непасрэднага назірання, і іншыя.

- Як ўзаемадзейнічаеце з практыкамі?

- Кіраўнікі і супрацоўнікі ГУУР, ГУБЭЗ, УРЗСВТ, ГУНiПГЛ МУС, ДФР КДК пастаянна дзеляцца з курсантамі і слухачамі сучаснымі методыкамі выяўлення злачынстваў, дэманструюць магчымасці спецыялізаваных праграм, якія выкарыстоўваюць у паўсядзённай дзейнасці.

Уся вучэбна-метадычная дакументацыя па дысцыплінах кафедры прайшла ўзгадненне ў аператыўных падраздзяленнях. Акрамя гэтага, штогод з заказчыкамі кадраў ўзгадняем скразную тэматыку курсавых і дыпломных работ. Мяркуецца, што на працягу ўсёй вучобы навучэнцы рыхтуюць курсавыя, аб'яднаныя агульнай тэмай, якія ў наступным і стануць складовымі элементамі дыпломнай працы, што дае магчымасць усебакова вывучыць узятую праблему.

Педагогі ўдзельнічаюць у арганізацыі і правядзенні на базе акадэміі фінальнага этапу агляд-конкурсаў прафесійнага майстэрства супрацоўнікаў падраздзяленняў БЭЗ, КВ, што дазваляе звяртацца да асноўных спецыялістаў-практыкаў з пытаннямі па розных напрамках праваахоўнай дзейнасці.

- Якім замежным вопытам карыстаецеся?

- З кожнай камандзіроўкі прывозім методыкі правядзення заняткаў і напрацоўкі, якія адаптуем да нашых умоў і ўкараняем у адукацыйны працэс. Знаходзячыся ў Шанхайскім палітыка-юрыдычным універсітэце, даведаліся, што ў Кітаі асноўны ўпор робіцца на прымяненне камп'ютэрных тэхналогій у вучобе і праваахоўнай дзейнасці.

Калегі з Варонежскага інстытута МУС Расіі падзяліліся ідэяй выкарыстання ў працы з навучэнцамі камп'ютэрных сімулятараў, мэтай якіх з'яўляецца алгарытмізацыя дзеянняў аператыўніка пры раскрыцці злачынства. Гэтыя тэхналогіі сёння паэтапна ўкараняюцца ў адукацыйны працэс акадэміі - ўдасканальваецца матэрыяльна-тэхнічнае забеспячэнне кафедры, трансфармуюцца стандартныя спосабы рашэння задач АВД на шырокае выкарыстанне IT у барацьбе са злачыннасцю.

Мой асабісты вопыт дазваляе рэзюмаваць: у цэлым выкарыстоўваюцца падобныя з нашымі методыкі падрыхтоўкі спецыялістаў - гэта спалучэнне тэорыі і практыкі. Больш за тое, па асобных напрамках падрыхтоўкі мы апярэджваем замежных калег, у гэтым вялікая заслуга педагогаў УВА, а таксама вучэбна-метадычнага ўпраўлення акадэміі.

- Якія дасягненні вашых падначаленых у навукова-даследчай працы?

- Матэматык Блез Паскаль неяк сказаў, што выпадковае адкрыццё робяць толькі падрыхтаваныя розумы. Згодныя з гэтым. У нашых шэрагах працуюць доктар і дзевяць кандыдатаў юрыдычных навук. Пры зацвярджэнні тэм дысертацый звяртаем увагу на тое, каб яны былі арыентаваны на рашэнне патрэбаў практыкі. На кафедры на працягу апошніх пяці гадоў вядзецца навукова-даследчая работа па тэме «Удасканаленне АВД ОУС: праблемы і шляхі вырашэння». У яе рамках рыхтуюцца даследаванні, якія датычацца ўдасканалення інфармацыйна-аналітычнага забеспячэння барацьбы з парушэннямі ў сферы эканомікі. Таксама вывучаюцца пытанні процідзеяння нарка- і кіберзлачыннасці, разглядаюцца магчымасці прымянення сучасных тэхналогій у вышуковай дзейнасці. Прадстаўнікі кафедры працуюць над падрыхтоўкай доктарскіх дысертацый.

Мы пастаянна рыхтуем метадычныя рэкамендацыі па раскрыццю злачынстваў аператыўнымі падраздзяленнямі ОУС. Акрамя таго, распрацавалі і запатэнтавалі дзве камп'ютэрныя праграмы для выяўлення злачынстваў.

З першых дзён вучобы настройваем курсантаў займацца навуковымі даследаваннямі. Як вынік - з 40 работ, прадстаўленых акадэміяй у мінулым годзе для ўдзелу ў Рэспубліканскім конкурсе навуковых работ студэнтаў, 22 падрыхтаваны на кафедры АВД. Пры гэтым двое суіскальнікаў сталі лаўрэатамі, а 13 занялі прызавыя месцы. У гэтым заслуга педагогаў-кіраўнікоў і ўдзельнікаў курсанцкай навуковай супольнасці «Аператыўнік», а таксама навукова-даследчага аддзела УВА.

Прытрымліваючыся стратэгіі «курсант - магістрант - ад'юнкт - выкладчык», з ліку таленавітай моладзі фарміруем рэзерв для паступлення ў магістратуру і ад'юнктуру акадэміі. Пасля абароны дысертацыі афіцэры становяцца супрацоўнікамі кафедры.

- Якія напрамкі падрыхтоўкі спецыялістаў вы лічыце перспектыўнымі?

- Мы ўжо сёння робім рэальныя крокі па падрыхтоўцы спецыялістаў па супрацьдзеянню кіберзлачынствам і камп'ютэрнай выведцы. Упэўнены, што вучэбна-метадычныя і навуковыя напрацоўкі, што ёсць па гэтым кірунку навучання ў акадэміі і на кафедры, будуць запатрабаваныя ў будучыні.

- Якімі бачыце сваіх выпускнікоў?

- Многія будучыя аператыўнікі мараць пахадзіць на герояў кніг, мастацкіх фільмаў і серыялаў - пісьменных, спрытных і моцных афіцэраў, якія знаходзяцца на пярэднім краі барацьбы са злачыннасцю, умела карыстацца зброяй і здольных прыйсці на дапамогу кожнаму. Наша задача - яшчэ больш матываваць іх, даць неабходныя прафесійныя веды, уменні і навыкі. Разам з гэтым падтрымліваем iх любоў да вучобы, выхоўваем ўсебакова развітую асобу, імкнемся зрабіць з хлопцаў сапраўдных патрыётаў.


Гутарыла Вольга Кулікова, газета «На страже». Фатограф Альберт Ермакоў.

Навiны